albert-einstein-i-biografia-mias-idiofyias-9786180127263-1000-1345637

Είναι βιβλία που ξεκινάς να τα διαβάζεις και νιώθεις από πριν ότι ξέρεις σχεδόν τα πάντα για όσα πρόκειται να συμβούν στις επόμενες σελίδες. Είναι βιβλία, που από την αρχή ξέρεις ότι ο βασικός ήρωας, που τόσο αγαπάς, πεθαίνει στο τέλος και εσύ βρίσκεσαι έρμαιο της απογοήτευσης. Είναι βιβλία, που θέλεις τόσο πολύ να διαβάσεις και να ζήσεις μέσα σε αυτά όλα όσα ο ίδιος δεν κατάφερες να ζήσεις, σε όλα τα χρόνια αυτά που πέρασες κρυμμένος πίσω από τις λέξεις. Είναι, και κάποια, βιβλία, που ήρθαν για να μας γνωρίσουν τους ανθρώπους που έμελε να αλλάξουν την ζωή μας ολόκληρη και τον τρόμο που σκεφτόμαστε. Είναι αυτά τα βιβλία που «γράφουν για τον βίο» κι όχι για το βιωμένο και καταφέρνουν να φέρουν πιο κοντά σε εμάς, ανθρώπους που έχουν σταθεί θρύλοι και στιγμάτισαν την εξέλιξή μας ως κοινωνία.

Από τον τίτλο ακόμη του κειμένου, αντιλαμβάνεστε ότι πρόκειται για την βιογραφία του Αϊνστάιν. Είναι δύσκολες οι ισορροπίες όταν γράφεις κι όταν διαβάζεις μια βιογραφία. Γράφοντας την, πρέπει να μείνεις αμερόληπτος παρατηρητής και αφηγητής της βιωμένης ιστορίας του ανθρώπου που του αφιερώνεις τις λέξεις του βιβλίου σου. Να περιγράψεις χωρίς στολίδια και συμπερασματικές εξάρσεις, χωρίς σχολιασμούς και ύφος δογματικό, τα όσα στάθηκαν ικανά να διαμορφώσουν τον χαρακτήρα του ανθρώπου που είναι το αντικείμενο της μελέτης σου.

Ως αναγνώστης, από την άλλη, οφείλεις να επιστρατεύσεις ολοκληρωτικά τα αισθήματα συνειδήσεως. Να αφεθείς στην ανάγνωση, όσο βαρετή κι αν καταλήγει, άθελα της σε σημεία –η ζωή ενός ανθρώπου δεν είναι πάντα και σε κάθε της στιγμή συναρπαστική- και να αποτινάξεις από το μυαλό και την σκέψη σου, κάθε τι κίτρινο που έχεις ακούσει, διαβάσει, δει. Στην βιογραφία θα γνωρίσεις το πρόσωπο όπως το θυμούνται οι φίλοι του, οι συνάδελφοι ή οι ιστορικοί, όταν έχει απασχολήσει τους ιστοριογράφους.

Και κάπως έτσι, ας επικεντρωθούμε τώρα στο βιβλίο του Isaacson.  Εκ πρώτης όψης, τα βιβλίο φαίνεται ένα βαρετό ανάγνωσμα που θα μας μιλήσει για τα όσα ο μεγάλος σύγχρονος επιστήμονας έχει καταφέρει, για το νόμπελ, για το πώς έγινε θρύλος και για όσα τόσα χρόνια έχουν χτίσει τον μύθο του, οδηγώντας μας εσφαλμένα στην εντύπωση ότι στα χέρια μας κρατάμε μια βαρετή και ανούσια περιγραφή, γεμάτη μαθηματικά και γρίφους. Όλα αυτά, το τονίζω, εσφαλμένα.

Μπαίνοντας στην διαδικασία να διαβάσουμε το βιβλίο “Albert Einstein: η βιογραφία μιας ιδιοφυΐας” από την πρώτη κιόλας στιγμή καταλαβαίνουμε ότι θα διαβάσουμε ένα βιβλίο που αντιμετωπίζει, επιτέλους, αυτόν τον τόσο χαρισματικό άνθρωπο ως άτομο.

Ο Isaacson, μπήκε στην διαδικασία να πραγματοποιήσει μια εκτενέστατη μελέτη. Μίλησε με τους οικείους του Einstein και παρακολούθησε την εξέλιξή του από την  εποχή που ήταν ένας απλός μαθητής. Μας μεταφέρει, ορθά και με συνέπεια, το περιβάλλον στο οποίο μεγάλωσε. Μας μιλά εκτενώς για την οικογένειά του και τις αφορμές που του δόθηκαν για να σχηματίσει αυτόν τον δυνατό χαρακτήρα, που κατέληξε ο διασημότερος του κόσμου. Μας μεταφέρει φράσεις από τους συγγενείς του και του ίδιου, όπως τις θυμούνται οι δικοί του άνθρωποι. Μας δίνει την πλήρη εικόνα και νόημα της φθαρτότητας και του ανθρώπινου που χαρακτήριζε έναν άνθρωπο που η απρόσκοπτη αφιέρωσή του στην επιστήμη του τον είχε τοποθετήσει στο βάθρο του μυαλού μας ως κάτι άπιαστο, άφθαρτο απ-άνθρωπο –με την έννοια της υπερβάσης κάθε τι ανθρώπινου.

Ο Άλμπερτ, όμως, μέσα από τα μάτια του Isaacson, εμφανίζεται ως ένας άνθρωπος, που απλά έτυχε να είναι από τους χαρισματικότερους. Μας δίνει την εικόνα κάποιου που έζησε με την οικογένειά του, που αγάπησε τον θεό, που έζησε, που απέτυχε ως οικογενειάρχης. Ενός ανθρώπου, που μπορεί να άφηνε στην άκρη τα προβλήματα της καθημερινής ζωής μπρος στις ανησυχίες των μελετών του, μα δεν έπαυαν στιγμή να τον απασχολούν.

Ένα τέτοιο βιβλίο είναι εκ των πραγμάτων πολύ δύσκολο να γραφτεί και να επιτελέσει ευγενείς σκοπούς. Είναι, ακόμη, πιο δύσκολο, όμως, να μεταφραστεί πιστά και χωρίς να χάσει το νόημα και την αλήθεια που θέλει να μεταφέρει ο συγγραφέας. Στην, προκειμένη περίπτωση, οι αναγνώστες υποκλινόμαστε στην μεταφραστική δεινότητα του Γιώργου Μπαρούξη. Ο άνθρωπος, αυτός, διατήρησε το ύφος και την σύνταξη του γράφοντας –όσο το δυνατόν αναλογιζόμενοι την ιδιαιτερότητα του συντακτικού συστήματος της ελληνικής- στο ακέραιο, προσφέροντάς μας την απόλυτη ευχαρίστηση διαβάζοντας το βιβλίο.

Θα μπορούσα να γράψω πολύ περισσότερα στο κείμενο αυτό για το συγκεκριμένο βιβλίο, μα δεν έχει νόημα. Ας παραμείνουμε, ότι ο Walter Isaacson μας παρέδωσε ένα βιβλίο με το οποίο ερχόμαστε πιο κοντά με τον άνθρωπο που άλλαξε τον τρόπο σκέψης στην επιστήμη. Το “Albert Einstein: η βιογραφία μιας ιδιοφυΐας” είμαι σίγουρος πως θα διαβαστεί και θα συνεχίσει να διαβάζεται πολλά χρόνια ακόμη